Verhalen uit de praktijk: Inkoop als middel voor transformatie

Sinds 2015 ligt de verantwoordelijk voor het organiseren van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning bij gemeenten. Met deze decentralisatie is het de bedoeling om de jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning letterlijk dichter bij te organiseren zodat dit beter op de cliënt afgestemd kan worden. De inkoop van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning kan voor gemeenten een waardevol instrument zijn om deze transformatie in het sociaal domein tot stand te brengen.

Om de gekozen visie op jeugdhulp en/of maatschappelijke ondersteuning in de praktijk te realiseren, kopen gemeenten dit in bij aanbieders. Hierin is landelijk een heel verschillend beeld te zien in de gemaakte keuzes, de overwegingen en ook de uiteindelijke inkoopprocedures. De werkgroep Transformatie van het programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein heeft een inventarisatie gemaakt, wat heeft geleid tot 11 Gouden Regels voor de inzet van inkoop als middel voor de transformatie. Daarbij zijn cliënten, aanbieders en gemeenten  gevraagd hoe zij de inkoop van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning hebben gebruikt om de transformatie vorm te geven. De interviews met Veenendaal, Alphen aan den Rijn, Helmond en Harderwijk zijn verwerkt in een praktijkverhaal. 

Tjitske Tabak (lid Werkgroep Transformatie en Accounthouder Sociaal Domein WMO bij Zorgorganisatie Reinaerde):

Het inbouwen van een leercyclus voor gemeenten en (zorg)aanbieders helpt om stappen te kunnen maken in het transformatieproces. – Gouden Regel nummer 1.

Gemeente Alphen aan den Rijn: ‘Lumpsumbekostiging als prikkel om het goede te doen.’

Alle ondersteuning en begeleiding in één opdracht en de financiering lumpsum: kort gezegd is dit de sprong in het diepe die de gemeente Alphen aan den Rijn in 2015 waagde. En die pakte goed uit. Flexibiliteit, meer zelfredzaamheid en maatwerk zijn enkele van de positieve effecten. Gemeente, aanbieders én klanten zijn tevreden. In het laatste klanttevredenheidsonderzoek scoort de ondersteuning van professionals maar liefst een 8,1. Een interview met Inge van der Heiden, senior beleidsadviseur bij de gemeente Alphen aan de Rijn, en Joost Hartog, projectleider Tom in de buurt. Naar praktijkverhaal…

Gedifferentieerd inkopen in gemeente Helmond en omstreken

Het verschil maken voor jeugdigen en gezinnen. Dat is het doel van de gemeente Helmond en partnergemeenten op het gebied van jeugdhulp. Dat vergt maatwerk bij het inkopen en aanbesteden. De ene keer is bestuurlijk aanbesteden de oplossing, de andere keer een vast contract met een select groepje aanbieders. Zorgaanbieders zijn blij met deze aanpak, vertelt Hind Darid, projectleider inkoopsamenwerking sociaal domein van de regio Helmond, Dommelvallei+ en Peelgemeenten. “Ze voelen zich door ons gehoord.” Naar praktijkverhaal…

Gemeente Harderwijk: ‘Samen een antwoord op zorgvragen geven.’

Voor goede zorg zijn partnership, vertrouwen, continuïteit en samen verantwoordelijkheid dragen belangrijk. En weten waarvoor je het doet: de kwetsbare inwoner. Op de Noord-Veluwe is de samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en cliënten inmiddels zo vanzelfsprekend dat de inhoud altijd voorop staat. Bert van Putten, beleidsregisseur maatschappelijke opvang en beschermd wonen bij de gemeente Harderwijk, vertelt hier graag meer over. Naar praktijkverhaal…

Melanie Leegwater (lid werkgroep Transformatie en Accountmanager Zorgcontractering Stichting Philadelphia Zorg):

Ik denk dat we de inwoners in het transformatieproces een grotere rol moeten geven. En dus ook in het inkoopproces. – Gouden Regel nummer 3

Gemeente Veenendaal: investering in samenwerking met zorgaanbieders

Met Model Veenendaal 2020 zette de gemeente Veenendaal een heldere visie op het sociaal domein neer. Nu geeft de gemeente het samen met (zorg)aanbieders vorm. Bijvoorbeeld door in pilots met andere manieren van bekostiging te experimenteren. Het uiteindelijke doel is een beweging van zware naar lichtere zorg, zodat kosten, organisatie en kwaliteit in balans komen. Lees het verhaal van Gerben Pluim (gemeente Veenendaal), Tjitske Tabak (zorgorganisatie Reinaerde) en een cliënte van de dagbesteding van Reinaerde in Veenendaal. Naar praktijkverhaal… 

11 Gouden Regels om te transformeren in het sociaal domein middels inkoop

Binnen een sterk veranderende maatschappij is publiek inkopen en contracteren een uitdaging. De werkgroep Transformatie sprak hierover met o.a. de vier hier boven genoemde inkopende regio’s en gemeenten. Bovendien is met gecontracteerde (zorg)aanbieders en inwoners die zorg ontvangen, gesproken over hun praktijkervaringen met deze inkoop. Uit de gesprekken zijn verschillende aspecten naar voren gekomen waarmee transformatie in het inkoopproces kan worden gerealiseerd. Deze folder vat deze aspecten samen in elf gouden regels voor transformatie rondom het inkoopproces en de uitvoeringsfase van de overeenkomst.

Werkgroep Transformatie

Gemeenten en aanbieders ontwikkelen zelf producten voor het programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein. Dit doen zij in werkgroepen. Op deze manier zijn de producten die worden ontwikkeld actueel en bruikbaar voor degenen die er in de praktijk mee werken. De werkgroep Transformatie heeft als doel om door middel van praktijkverhalen van zowel gemeenten, aanbieders als inwoners inzicht te geven in hoe door inkoop de beoogde transformatie-doelstellingen worden behaald en ervaren. Zo bezoeken zij ook zelf regio’s om de resultaten en ervaringen op het gebied van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning op te halen. De verslagen van de gesprekken zijn op onze website gepubliceerd in de vorm van praktijkverhalen alsook de Gouden Regels waarin 11 stappen in het inkoopproces ten behoeve van transformatie zijn opgenomen.